มีคุณแม่หลาย ๆ คน ที่ให้นมลูกน้อยไม่สำเร็จเพราะมีอุปสรรคกลางทาง คือ อาการหัวนมแตกสาเหตุที่ทำให้คุณแม่หลาย ๆ คนเจ็บจนท้อและไม่สามารถให้นมลูกน้อยได้อีก วิธีการป้องกันและการรักษาโดยขณะที่รักษาก็ยังให้ลูกน้อยดูดได้แต่ก็ต้องอาศัยความใจเย็นและความอดทนของคุณแม่นั่นเองค่ะ

ถ้าเกิดอาการหัวนมเจ็บ แตก ขึ้นมาก่อนอื่นคุณแม่ต้องหาสาเหตุก่อนว่า แตกเพราะสาเหตุใดจะได้แก้ไขให้ถูกวิธี

หัวนมแตกเพราะ

1. ลูกอ้าปากไม่กว้างพอ ทำให้ปากลูกอมเฉพาะหัวนมไม่ได้อมเข้าไปถึงลานหัวนม

2. ลูกมีพังผืดใต้ลิ้น ทำให้ความสามารถในการดูดนมแม่ไม่ดีพอ เพราะลิ้นเป็นส่วนที่ช่วยไล่น้ำนมจากท่อเก็บให้ไหลออกมาตามท่อน้ำนมมาถึงหัวนม และกลืนลงคอไปในที่สุดแต่ถ้าลูกไม่สามารถใช้ลิ้นได้อย่างดีกลไกนี้จะไม่เกิด นอกจากแม่จะหัวนมแตกแล้วลูกก็จะได้รับน้ำนมไม่เพียงพอด้วย

3. อุ้มลูกกินนมไม่ถูกวิธี เช่น ตัวลูกไม่ได้ระดับกับการดูดนมแม่ทำให้ลูกดูดนมแม่ผิด

4. เต้านมคัด ลานนมแข็งมากเกินไปลูกดูดนมไม่ออก

5. ลูกถอนปากออกจากหัวนมแรงหรือไม่ถูกวิธี

6. หัวนมแห้งแตกเพราะการทำความสะอาดที่มากเกินไป

7. ใช้เครื่องปั๊มนมที่มีความแรงมากเกินไป


ป้องกันหัวนมแตก

1. เขี่ยริมฝีปากของลูก ให้อ้าออกให้กว้างขึ้นเพื่อให้ลูกอมไปถึงลานหัวนม

2. การตัดพังผืดใต้ลิ้นตั้งแต่เล็ก ๆ นั้น เป็นเรื่องง่ายมากเด็กไม่ต้องดมยาสลบไม่ต้องงดนมและหลังผ่าตัดก็กลับบ้านได้ทันทีนอกจากจะทำให้ลูกดูดนมแม่ได้แล้ว? ยังเป็นการป้องกันปัญหาการพูดไม่ชัดเมื่อโตขึ้นด้วย ดังนั้น ถ้าลูกไม่ดูดนม น้ำหนักไม่ขึ้น ควรให้คุณหมอตรวจดูว่าลูกมีพังผืดใต้ลิ้นหรือไม่ด้วย

3. อุ้มลูกกินนมให้ถูกวิธี ซึ่งสังเกตจากลูกดูดได้สบายแม่ก็นั่งหรือนอนให้ลูกดูดได้สบาย อาจจะหาหมอนรองตัวลูกให้ได้ระดับและศึกษาวิธีการอุ้มลูกที่ถูกต้อง

4. บีบน้ำนมออกเล็กน้อย หรือนวดเต้านมเบา ๆ ก่อนให้ลูกดูดนมเพื่อให้หัวนมนิ่มลง

5. ให้คุณแม่สอดนิ้วก้อยเข้าไปด้านล่าง ระหว่างริมฝีปากลูกกับหัวนมแม่แล้วค่อยถอนหัวนมออก

6. การทำความสะอาดหัวนม ใช้สำลีชุบน้ำธรรมดาเช็ดก่อนให้ลูกดูดและอาบน้ำชำระร่างกายตามปกติไม่จำเป็นต้องฟอกสบู่บ่อย จะทำให้หัวนมแห้งแตกได้

7. การใช้ที่ปั๊มที่มีแรงดูดมาก ทำให้หัวนมแตกและเต้านมอักเสบได้ใช้วิธีการปั๊มด้วยมือก็ได้


วิธีแก้หัวนมแตก

1. ให้ลูกดูดข้างที่ไม่เป็นแผลก่อน ถ้าลูกไม่อิ่มค่อยให้ดูดอีกข้างที่เป็นแผล

2. ไม่จำเป็นต้องให้ลูกงดดูดนม นอกจากเจ็บจนทนไม่ไหวจริง ๆ ให้บีบน้ำนมออกทุก 2-3 ชั่วโมงแล้วป้อนลูกด้วยถ้วยเล็กหรือช้อน

3. บีบน้ำนมทาบริเวณหัวนม ผึ่งลมไว้ให้แห้งในกรณีที่ปวดแผลมากสามารถรับประทานยาพาราเซตามอลได้

4. นวดลานหัวนมให้นิ่มก่อนให้ลูกดูดนม หรือใช้ผ้าชุบน้ำอุ่นประคบแล้วนวดเต้าเบา ๆ ให้น้ำนมเริ่มไหลออกมาแล้วค่อยให้ลูกดูดต่อจะคลายความเจ็บตึงได้

5. ถ้าเป็นมากควรปรึกษาแพทย์


วิธีบีบน้ำนมด้วยมือ

ดื่มน้ำอุ่นก่อนทำการบีบนม เพื่อให้เลือดไหลเวียนดี

ล้างมือให้สะอาด เตรียมภาชนะหรือถุงเก็บนมให้พร้อม

นั่งท่าที่สบายที่สุด

ใช้ผ้าขนหนูชุบน้ำอุ่นประคบเต้านมสักพัก แล้วนวดเบา ๆ โดยใช้ฝ่ามือข้างหนึ่งประคองเต้าด้านล่างปลายนิ้วอีกข้างนวดเต้าเบา ๆ เป็นวงกลมจากฐานเต้าไปยังหัวนมและกระตุ้นหัวนมด้วยการใช้นิ้วดึงและคลึงหัวนม

วางปลายนิ้วหัวแม่มือและนิ้วชี้ที่ขอบลานหัวนมหรือห่างจากหัวนมประมาณ 3 เซนติเมตร แล้วกดนิ้วเข้าด้านใน บีบ 2 นิ้วเข้าหากัน น้ำนมจะถูกคันพุ่งออกมาบีบทิ้งไปก่อนสัก 2 ครั้งก่อนทำการเก็บน้ำนม

คลายนิ้วแล้วเริ่มทำใหม่ โดยบีบปล่อยให้เป็นจังหวะจนน้ำนมหมดแล้วเลื่อนตำแหน่งนิ้วที่บีบไปตามขอบลานหัวนม เพื่อบีบน้ำนมออกจากกระเปราะน้ำนมด้านอื่นอย่างทั่วถึง

อย่าบีบแรง หรือเค้นจนเกินไปจะทำให้เต้านมอักเสบได้

เมื่อบีบเสร็จแล้วปล่อยหัวนมให้แห้งใส่ยกทรงให้พอดีทรง

แต่ละครั้งควรบีบน้ำนมให้เกลี้ยงเต้า และบีบไม่เกิน 30 นาทีต่อครั้งถ้าลูกไม่ได้ดูดทั้งวันควรบีบทุก 3 ชั่วโมงเป็นการกระตุ้นการผลิตน้ำนมให้สม่ำเสมอ

ขอขอบคุณข้อมูลจาก
mother&care